Mijn broer Ko en ik hebben de afgelopen week vaak tegen elkaar gezegd: we wisten het niet. Zo van: wist jij dat? Nee. Ik ook niet.
Wat wisten we niet? We wisten wxe9l dat mijn moeder schilderde. En ook dat dat heel belangrijk voor haar was. De donderdagochtenden van de schilderclub hier in dit gebouw onder leiding van Peter Paul waren heilig, dan wilde ze nooit iets anders afspreken. Dat was altijd al zo, als ik langs wilde komen bijvoorbeeld, en ze heeft toen ze eenmaal ziek was ook nog lang volgehouden om alle doktersafspraken en aanverwanten van die ochtend weg te houden.
We zagen ook wel eens wat van haar werk liggen, in de woonkamer lag dat dan, of ze liet een enkele keer wel eens wat zien. Maar we wisten niet dat het zo vxe9xe9l was, dat was de eerste verrassing. Toen we de stapel in de logeerkamer bij elkaar raapten, was het een hoeveelheid die ons overweldigde. Wanneer heeft ze dat toch allemaal gemaakt? We hebben haar nooit zien schilderen. En we wisten zeker niet dat het zo goed was. Wat ze ons liet zien, zo concludeerden we, was niet altijd het beste.
Toen we de stapel in de logeerkamer bekeken, waren we onder de indruk, en dat werd sterker toen we haar werk hier in een nieuwe omgeving in mooie lijsten op een weloverwogen manier opgehangen zagen. Pas toen gingen we het echt zien: wat een kracht, wat een lef, wat een levenslust ook. En vooral: wat een plezier in schilderen. Want daar wil ik de nadruk op leggen. Ik wil niet toe naar x91eigenlijk heb ik mijn moeder bij haar leven maar slecht gekendx92. Dat is niet waar ik heen wil met dit verhaal over niet-weten.
Wat ik wel bedoel is: het ging haar helemaal niet om het pronken met haar werk, om status ontlenen aan het eindresultaat. Ze had het kennelijk ook niet nodig dat wij haar complimenten zouden geven, zouden bevestigen.
Het ging haar vooral om het maken als zodanig. En dat bedoelde ze ook filosofisch, want dat heeft ze wel eens tegen me gezegd: dat schilderen een soort mediteren voor haar was, en haar ook een enorme kick kon geven. Die kick, daar ging het om, en dat is te zien aan de schilderijen zelf. De kick zit in de schilderijen.
Ik denk daarom wel eens: stel dat er een hemel is van waaruit ze nu op ons neerkijkt, en x96keek op Ko, Herman, Peter-Paul en mij toen we de tentoonstelling inrichtten en voorbereidden. Wat zou ze ervan vinden? Ze heeft dan vast wel eens gedacht: nou, dat is wel een boel gedoe, wat een drukte, wat een moeite. Ze had dat misschien zelf niet opgebracht, want dxe1xe1r zat haar lol niet in, en het had haar tijd gekost die ze liever aan het schilderen zelf besteedde. Maar ik denk dat ze het stiekem toch wel heel leuk zou vinden, en ook wel trots zou zijn.
In ieder geval ben ik dat. Trots en blij. Trots op die stoere schilderijen van mijn moeder. En blij dat jullie gekomen zijn om ze te bekijken.
